Denge, sağlık ve fiziksel performansın hayati bir bileşenidir. Merdiven çıkma veya ağır yük taşıma gibi günlük yaşam aktiviteler için gereklidir. Denge ayrıca atletik performansı iyileştirerek, sporcuların enerjiyi daha verimli bir şekilde taşınması ve aktarılmasını sağlar.

Kinetik zincirde stabilite ve mobilite (hareketliliği) artırmak için antrenman programlarında denge içerikli çalışmalar uygulamak önemlidir. Doğru denge ve hareket mekaniği, hem fiziksel aktivite hem de günlük yaşam aktivitelerin de gelişmiş işlevsellik ve performansa katkıda bulunur. Yaşlandıkça, çeşitli fizyolojik ve kinetik zincir işlevleri, özellikle denge özelliği, gerilemeye başlar ve bu gerileme sonucu düşme veya yaralanma faaliyetleri artar.

Denge kazanımı; Propriosepsiyon  ve gövde stabilizasyonu geliştirir.Aynı anda bir çok özelliği geliştirerek, günlük yapılan işleri işlevsel hale getirdiği için buna fonksiyonel denge yeteneği denir.

Denge ayrıca, kendini yeterli hissetme ve güven oluşturarak psikolojik ve duygusal durumların iyileştirilmesine katkıda bulunur.

Stabilizasyon (Stabilite)  

  • Çevredeki dokuların ve nöromüsküler sistemin etkilerini koordine ederek eklem hareketinin veya pozisyonunun kontrolünü muhafaza etme yeteneği olarak tanımlanır. 
  • Stabilite, hareket verimliliğini en üst düzeye çıkarmada önemli bir bileşendir.

Bunların önlenmesi için progresive yani aşamalı artan yüklerle denge antrenmanları yapılmalı, yaşlandıkça fonksiyonun iyileştirilmesi ve düşme riskinin azaltılması sağlanmalıdır.

 Yapılan bir çok çalışmanın sonucuna göre ayak bileği sakatlığının en büyük nedeni yetersiz denge olduğu yönündedir. 

Denge 2 Aşamada geliştirilir;

  1. Statik Denge
  2. Dinamik Denge

Statik Dengesabit duruşu koruyarak verimli hareket edebilme yeteneğidir. Vücudun postüral hizalaması veya  vücut dengesinin kontrolünü gerektirir. Denge içeren çalışmaların temelini oluşturur.

Dinamik Denge, bedeni destek tabanının dışına taşıyabilme veya hareket halindeyken postüral kontrolü sağlama eylemi olarak tanımlanır ve egzersiz programlamanın tutarlı bir parçası olmalıdır. Bununla birlikte, programlamaya dinamik denge hareketleri eklenmeden önce statik dengede yeterliliği olmalıdır. Çünkü yeterli stabilizasyon yoksa harkeket halindeyken dengeyi sağlayamaz yani eklemleri aynı izahda tutamazsınız. (2)

Örneğin, bir bireyin bosu topunda tek bacak sabit durması (statik denge), aynı şekilde bosu topundan yere yanal sıçrayıp tekrar bosu topunda tek ayak denge durması (dinamik denge) olarak gösterilebilir.

Ancak en iyi şekilde performansı geliştirmek istiyorsanız herhangi bir spor dalında ki denge, propriyosepsiyon ve core stabilitesini artırmak için en uygun yöntem sporcunun yarışma sırasında becerisini gösterdiği yüzeyde uygulamaktır.

Yapılan bir çalışmada 12 aylık tai chi antrenmanları yaşlı bir popülasyonda düşme riskini azaltmadığı sonuçuna varılmıştır . Tai Chi’nin çoğunlukla statik dengeden oluşan bir beceri seti olduğu ve yürümenin dinamik denge olduğu düşünüldüğünde, Tai Chi’nin yürümek için gereken dengeleme becerilerini geliştirememiştir. (1)

 

 

 

 

Referanslar

1-https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9132718

2- https://www.acefitness.org/education-and-resources/professional/expert-articles/6295/lower-body-exercises-for-dynamic-balance

3- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26325622

 

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz.
Lütfen isminizi giriniz